یادداشتهای اقتصادی احمد

کینزینها و کلاسیکها

2006-11-12T21:17:00.000-08:00

توی پیامی که آقایان رضا و راد برای پست قبلی گذاشتند گفتند که "لطفا از انقلاب کینزی هم مایه نذارین". من هم ازشون پرسیدم که منظورشون از این جمله چیه که جوابی دریافت نکردم. شاید از نوشته های من اینطور بنظر اومده باشه که من از اقتصاد کینزی طرفداری میکنم (شاید هم برعکس). من هم این رو بهانه کردم و تو این پست ضمن توضیح موقعیت کینزیها و کلاسیکهای جدید- موضع خودم رو در مورد اونها مینویسم. سعیم اینه که بطور خیلی خلاصه لب مطلب رو بگم ولازم بتوضیحه که مطالب زیر تا حدودی برداشت من از وضعیت این دو جریانه. درخواست من از افراد با اطلاع اینه که اشکالی دیدند گوشزد کنند

همونطوریکه میدونیم موضوع اصلی اقتصاد کلان (جدا از مساله رشد اقتصادی) از ابتدای پیدایش اون توضیح سیکلهای تجاری و راههای تخفیف یا اداره اون بوده. تفاوت بین کلاسیکها و کینزیهای جدید هم بر سر علت بوجود آمدن و راههای مقابله با این سیکلهاست. کلاسیکهای جدید می گند سیکلهای تجاری واکنشهای طبیعی اقتصاد به تغییرات صورت گرفته در اون مثل شوکهای تکنولوژیک - تغییرات در ترجیحات مصرف کنندگان و از این قبییلند. از اونجائیکه این نوسانات واکنشهای بهینه اقتصاد به تغییراتی که در اون صورت گرفته هستند ضرورتی به دخالت دولت و یا اعمال سیاستهای کنترل تقاضا نیست. اینگونه سیاستها و دخالتها فقط ممکنه وضع رو بدتر بکنند. در مقابل کینزیهای جدید در توضیح سیکلهای تجاری نقش مهمتری رو به ناکاملیتهایی که در اقتصاد وجود داره مثل چسبندگیهای قیمتی و اطلاعاتی و از این قبیل میدند و معتقدند که با سیاستهای پولی و مالی مناسب میشه وضعیت رو بهتر کرد

کلاسیکهای جدید در اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70 میلادی و با اونچه که انقلاب انتظارات عقلایی نام گرفته ظهور کردند. در این دوران گروهی از اقتصاددانان ظهور کردند که از توضیحات کینزی در مورد ایجاد سیکلهای تجاری راضی نبودند و دنبال بنا کردن اقتصاد کلان بر پایه های محکمتری بودند. اصل اساسی که این گروه زیربنای کار خودشون قرار دادند این بود که افراد در محدوده اطلاعاتی که دارند عقلانی و کارا عمل میکنند. اینها در توضیح سیکلهای تجاری بجای ناکاملیتهای موجود در اقتصاد بر عوامل دیگه ای مثل محدودیت افراد در دسترسی به اطلاعات یا پیش بینیهای غلط اونها تکیه داشت. مثلا لوکاس مدلی ارائه داد که در اون سیکلهای تجاری بعلت اطلاعات ناکامل افراد در مورد (حجم) پول و سطح قیمتها ایجاد میشد. تحقیقات بعدی نشون داد که اینگونه مدلها با برخی از جنبه های سیکلهای تجاری سازگاز نیست . موج دوم کلاسیکهای جدید تقریبا از دهه 80 میلادی برهبری پرسکات آغاز شد. در مدلهای ارائه شده توسط این افراد سیکلهای تجاری بیشتر از طرف عرضه (مثلا شوکهای تکنولوژیک) ناشی میشند. اهمیت کار این گروه این بود که تونستند مدلهایی از نوع تعادل عمومی دینامیک با زیربنای خرد بسازند که میتونست ظهور سیکلهای تجاری رو توضیح بده. نقطه عطف این مطالعات این مقاله کایدلند و پرسکات بود که بخاطرش جایزه نوبل گرفتند

همونطوریکه گفته شد یکی از اشکالاتی که بر تئوریهای کینزی نوسانات تجاری وارد بود و خصوصا در دهه 70 و 80 بر اون تاکید میشد عدم اتکای این تئوریها بر بنیادهای خرد بود. در دهه 80 میلادی عده ای از اقتصاددانان مثل منکیو – آکرلف – دیوید رومر- بلانچارد و ... موفق شدند برای چسبندگیهای قیمتی که در بطن تئوریهای کینزی نوسانات تجاری قرار داشت توضیحاتی بر پایه های خرد پیدا کنند (مثل هزینه بر بودن تغییر قراردادها – عدم تقارن اطلاعاتی- شکست هماهنگی و …) . این گروه از اقتصاددانان به کینزیهای جدید معروف شدند

در سالهای اخیرتر بعضی از اقتصاددانهای دیگه (نقطه اوج این مطالعات رو میشه در این کتاب وودفورد دید) متدلوژی ابداع شده توسط کلاسیکهای جدید یعنی مدلهای تعادل عمومی دینامیک تصادفی رو گسترش دادند بطوریکه بتونه چسبندگیهای قیمتی و موارد مشابه رو هم در بر بگیره. این افراد موفق شدند مدلهای تعادل عمومی با زیربنای خرد ارائه بدند که میتونه سیکلهای تجاری رو بعنوان نتیجه ناکاملیتهای موجود در اقتصاد توضیح بده. اینها همچنین سعی کردند اثر سیاستهای پولی و مالی رو در غالب چنین مدلهایی مطالعه بکنند. برخی اسم این موج رو سنتز نئوکلاسیک جدید گذاشتند البته برخی دیگه اون رو جزئی از کینزیهای جدید میدونند

اگه بخوام خلاصه بکنم

کلاسیکهای جدید از نظر متدلوژیک خدمات زیادی به اقتصاد کلان کردند. اونها اهمیت انتظارات در توضیح پدیده های کلان رو نشون دادند- همچنین متدلوژی تعادل عمومی دینامیک تصادفی رو ابداع کردند که الان تقریبا همه (چه کینزین چه کلاسیک) برای مطالعه مسائل از اون استفاده میکنند. مدلهای ارائه شده توسط این گروه نوسانات اقتصادی رو عمدتا به شوکهای تکنولوژیک نسبت میده اما چیزی که این مدلها توضیح خوبی براش ندارند اینه که این شوکهای تکنولوژیک چی هستند و از کجا ناشی میشند. در مقابل کینزیهای جدید هم الان مدلهایی ارائه میدند که بر بنیادهای خرد استواره و از نظر تئوری اشکالی بر اونها وارد نیست ولی خوب اینها هم که نقش اصلی رو به چسبندگیهای قیمتی میدند قادر نیستند سیکلهای تجاری رو پیش بینی کنند

حالا میرسیم بنظر شخصی بنده: تا اونجائیکه من میدونم بحث بر اثر عوامل شکل دهنده سیکلهای تجاری و میزان تاثیرگذاری سیاستهای مختلف موضوع خاتمه یافته ای نیست و هیچ گروهی پیروز مطلق نشده. گرچه من به کامل بودن اقتصاد به اندازه ای که طرفدارن سیکلهای تجاری واقعی ادعا میکنند مطمئن نیستم ولی از اونجائیکه بر ادبیات مربوطه تسلط ندارم تعصب خاصی نسبت به هیچکدوم ندارم. شاید هم معلوم بشه که در ایجاد سیکلهای تجاری عوامل دیگه ای که تا بحال مورد توجه قرار نگرفته نقش مهمتری دارند (مثلا این کتاب آقیون و بنرجی بر محدودیتها در دسترسی به اعتبارات تکیه داره). نکته دیگه ای که بنظر من میرسه اینه که مشکل اقتصاد ایران سیکلهای کوتاه مدت اقتصادی و چگونگی کنترل اونها نیست مشکل ایران مشکل دراز مدت رشد و توسعه است بنابراین کینزین یا کلاسیک جدید بودن شاید اونقدرها هم مهم نباشه

برای اطلاع بیشتر اول به پست بعدی روزبه که قول داده در مورد نئوکینزیها باشه مراجعه کنید. اگه حالش رو داشتید مقالات طولانی بخونید به مقالات زیر مراجعه کنید

www.econ.iastate.edu/tesfatsi/MacroHistory.Woodford.pdf

www.econ.iastate.edu/tesfatsi/Macroeconomist_as_Scientist.Mankiw.pdf

هر دو مقاله فوق توسط افراد متعلق به گروه کینزیهای جدید نوشته شده. من مقاله جدیدی که توسط یکی از متعلقین به کلاسیکهای جدید نوشته شده باشه و بخواد تاریخ اقتصاد کلان رو تعریف بکنه پیدا نکردم ولی مقاله زیر میتونه مقاله

خوبی باشه از موضع کلاسیک جدید

http://minneapolisfed.org/research/SR/SR376.pdf

این مقاله لوکاس هم حرف قابل تاملی داره که میگه منافع حاصل از سیاستهای متوجه طرف عرضه از منافع احتمالی حاصل از سیاستهای مدیریت تقاضا بسیار بیشتره

http://ideas.repec.org/a/aea/aecrev/v93y2003i1p1-14.html

مقاله زیر هم توسط یکی از اولین منتقدین اقتصاد کینزی نوشته شده که البته الان به هیچکدوم از دو گروه فوق تعلق نداره

http://assets.cambridge.org/052186/5484/excerpt/0521865484_excerpt.pdf

کانت و اقتصادسنجی

2006-11-01T02:24:00.000-08:00

"Theory without empirics is empty.
Empirics without theory is blind."

Immanuel Kant

اکونوفیزیکس و غیره

2006-10-30T19:12:00.000-08:00

در سالهای اخیر عده ای از افراد غالبا با پیش زمینه فیزیک یا بیولوژی سعی کردند متدلوژیها و روشهای ابداع شده در اون علوم رو در حیطه اقتصاد بکار ببرند.. بسیاری از این افراد معمولا شناخت کافی از اقتصاد ندارند و شروع میکنند به انتقاد از جریانی فعلی اقتصاد و مدعی میشند که دیدگاه موردنظر اونها میبایست جای دیدگاه فعلی اقتصاد رو بگیره. اینها به کارهای خودشون انواع و اقسام اسامی رو هم دادند مثل اکونوفیزیکس – بازیهای کوانتومی – اقتصاد تکاملی – کمپلکسیتی و غیره

نکته اول اینه که در اقتصاد تکنیک جدید و یا پیچیدگی اون بخودی خود ارزشی نداره. چیزی ارزش داره که بتونه به ما در مورد مسائل اساسی اقتصاد مثل رشد افتصادی - نواسانات اقتصادی و از این قبیل شناخت بهتری بده. واقعیت اینه که تا بحال شناختهایی که از این جریانات در رابطه با مسائل مهم اقتصاد بدست اومده با اونچه که از جریان اصلی اقتصاد بدست اومده بهیچوجه قابل مقایسه نیست

نکته دوم اینکه علم اقتصاد و اقتصاددانهای درست و حسابی گهگاه از روشها و ایده های مفیدی که توسط این جریانات ابداع شده برای تحلیل مسائل استفاده میکنند بدون اینکه چنین ادعاهایی داشته باشند. بعنوان نمونه پل کروگمن در کارهاش در زمینه اقتصاد جغرافیا از مفاهیم کمپلکسیتی استفاده کرده ولی بعضی از افراد وابسته به دیدگاه کمپلکسیتی که ادعاهای زیادی میکنند رو حسابی کوبیده. همچنین برخی از اقتصاددانها برای تحلیل بعضی از مسائل از بازیهای تکاملی استفاده میکنند. در واقع بنظر میاد بجای اینکه اینها جایگزینی برای اقتصاد فعلی باشند مفاهیم مفیدشون در داخل جریان اصلی اقتصاد جذب میشه بدون اینکه اسمی از این جریانات در آینده باقی

بمونه

از بین مواردی که در بالا ذکر کردم بازیهای تکاملی و کمپلکسیتی ممکنه بتونند تاثیر مهمی بر اقتصاد بگذارند. اگه غیر دقیق و عامیانه بخوام بگم طرفداران کمپلکسیتی میگند که مدلهای اقتصاد به اون شکلی که در حال حاضر مطالعه میشند زیادی ایده ال هستند و بجای چنین مدلهایی ما میبایست مدلهایی رو ارائه بدیم که اقتصاد رو مثلا در شرایط اطلاعات ناقص – عقلانیت محدود – وجود بازدهی صعودی - ناهمگنی افراد– بازارهای ناکامل و ... مطالعه بکنه. بعد میگند که اگه بخوایم همه اینها رو وارد مدلهامون بکنیم دیگه قادر نیستیم مدلها رو به روشهای تحلیلی و یا حتی عددی حل بکنیم تنها راهی که داریم استفاده از شبیه سازیهای کامپیوتریه. این ایده جالب بنظر میاد ولی خوب هنوز این افراد مدلهای کامپیوتری مهمی ارائه نکردند که بتونه جایگزین مدلهای فعلی اقتصاد بشه. میبایست منتظر بشینیم ببینیم که آیا واقعا این افراد موفق میشند به وعده ای که میدند جامه عمل بپوشند

اقتصادسنجی کلان

2006-10-13T22:41:00.000-07:00

دیدگاه کمیسیون کاولس: اقتصادسنجی در دهه 30 و 40 قرن بیستم بر اساس کارهای پیش روانه افرادی مثل تین برگن - فریش- هاولموو و کوپمانز شکل گرفت. از طرف دیگه همین دوران مقارن با شکل گیری اقتصاد کلان کینزی هم بود. این دو بزرودی با هم ترکیب شدند و اولین مدلهای اقتصاد سنجی کلان توسط افرادی مثل کلاین ساخته و برآورد شدند (یکی از افراد دیگه ای که بعدها در ساختن اینگونه مدلها تلاش زیادی داشت همین روی فیر ه که در جایی به اون اشاره شده بود). در این دیدگاه اقتصاد کلان بصورت سیستمی از معادلات همزمان مدل میشه. تئوریهای کینزی به ما میگند که شکل این روابط چگونه باشند - چه متغیرهایی برونزا و کدومها درونزا هستند و از این قبیل. بعد از تصریح مدل بر مبنای تئوریهای کینزی مدل با استفاده از روشهای اقتصادسنجی برآورد میشه. این رویه که به رویه کمیسیون کاولس مشهوره تا دهه هفتاد میلادی شکل غالب اقتصادسنجی کلان رو تشکیل میداد. اما در دهه هفتاد میلادی اینگونه مدلهای اقتصادسنجی کلان مورد انتقادات جدی قرار گرفتند

نقد لوکاس: انتقاد اول بر اینگونه مدلها توسط لوکاس (1976) مطرح شد. بر اساس نقد لوکاس اینگونه مدلهای کلان رو نمیشه برای تحلیل آثار سیاستهای اقتصادی بکار گرفت برای اینکه با تغییر ویا پیش بینی تغییر سیاستهای اقتصادی رفتار آحاد اقتصادی هم تغییر میکنند و به همین دلیل پارامترهای این مدلها میبایست تغییرکنه در حالیکه چنین تغییراتی در اینگونه مدلها لحاظ نشدند و بنابراین پیش بینیها و برآوردهای حاصل از این مدلها اعتباری ندارند

کریستوفر سیمز و مدلهای وار: انتقاد دوم توسط اقتصادسنج معروف کریستوفر سیمز (1980) وارد شد. سیمز نشون داد که مدلهای بزرگ اقتصادسنجی کلان با مشکلات جدی شناسایی (ایدنتیفیکیشن) مواجهند و اگه این مدلها بخواند قابل شناسایی بشند میبایست محدودیتهای بسیاری زیادی رو بر اونها اعمال کنیم که در اون صورت غیر قابل استفاده میشند. خود سیمز نوع دیگه ای از مدلسازی رو پیشنهاد کرد که به مدلهای وار (بردار خود رگرسیونی) معروف شدند. در مدل سیمز هر متغیر کلان تابعی از مقادیر پیشین این متغیر و مقادیر پیشین سایر متغیرهای کلانه. مدلهای وار در شکل اولیشون اصلا بر تئوریی اتکاء نداشتند و از این جهت مورد انتقاد واقع میشدند. بعدتر مدلهای وار ساختاری ارائه شدند که برای تعیین برخی از روابط علی بین متغیرها از تئوریهای اقتصادی استفاده میکنند

پرسکات و کالیبراسیون: با ظهور انتظارات عقلایی و مدلهای سیکلهای تجاری واقعی و بر طرف شدن اشکالی که در نقد لوکاس مطرح بود (یعنی عدم توجه به انتظارات) عده ای سعی کردند که اینگونه مدلها رو با استفاده از اقتصادسنجی برآورد کنند. اما آزمونها مدلهای اولیه از این نوع رو رد میکردند. این لوکاس - پرسکات و کایندلند رو بر اون داشت تا بکارگیری اقتصادسنجی رو مورد انتقاد قرار بدند. پرسکات و کایندلند برای کمی کردن مدلشون بجای اقتصادسنجی به کالیبراسیون متوسل شدند. در کالیبراسیون ابتدا تعدادی از واقعیتهای تجربی (مثلا از حسابهای ملی یا برآوردهای اقتصادسنجی دیگه) که مدل میبایست اونها رو توضیح بده جمع آوری میشه- سپس بر اساس زیر مجموعه ای از این واقعیتهای تجربی پارامترهای مدل محاسبه میشند. بعد نگاه میکنیم ببینیم این مدل برآورده شده با بقیه اون واقعیات تجربی سازگاره یا نه. اگه بود اونوقت میشه این مدل رو برای پاسخ به سئوالات کمی بکار گرفت. مزیت کالیبراسیون اینه که فرض نمیکنه که مدل فرایند ایجاد کننده داده ها (دی جی پی) ست بعبارتی قرار نیست مدل همه جنبه های داده ها رو توضیح بده. اشکال کالیبراسیون اینه که برآوردهای حاصله مفهوم اماری ندارند و مهممتر اینکه انتخاب این واقعیتهای تجربی و مرحله سوم تا حدود زیادی اختیاریند

اقتصادسنجی کالیبراسیون: با گسترش استفاده و اهمیت کایبراسیون عده ای از اقتصادسنجها (مثلا واتسون (1993) –هانسن و هکمن (1996)) سعی کردند به کالیبراسیون هم به عنوان یک برآورد اقتصادسنجی نگاه کنند و خصوصیات آماری اون رو بدست بیارند

اقتصادسنجی مدلهای تعادل عمومی دینامیک: در سالهای اخیر عده ای از اقتصاددونها و اقتصادسنجها سعی کردند که مدلهای دینامیک تعادل عمومی رو با استفاده ازروشهای اقتصاد سنجی برآورد کنند. روشهای مختلفی مورد استفاده قرار گرفته شده. مثلا هانسن و سارجنت به روش جی. ام. ام. متوسل شدند. عده ای دیگه سعی کردند از روش حداکثر درستنمایی استفاده کنند و اخیرا بکارگیری روشهای بیزی محبوبیت پیدا کرده

نکته آخر اینکه در حال حاضر همه روشهای نامبرده شده (کالیبراسیون- وار – روشهای گوناگون برآورد مدلهای تعادل عمومی دینامیک) توسط افراد مختلف مورد استفاده قرار میگیره - هر کدوم طرفداران خودش رو داره و تحقیق در مورد مزیتها و معایب اونها بشدت جریان داره

سیمز حدود 20 سال و سارجنت حدود 12 سال استاد دانشگاه مینه سوتا بودند. پرسکات هم که حضور معنویش در مینه سوتا کاملا محسوسه. بد نیست از روزبه بپرسیم که الان دانشگاهشون در مورد این مسایل چه حال وهوایی داره

اقتصادسنجی -1

2006-10-02T00:15:00.000-07:00

اخیرا در وبلاگها و نشریات فارسی در مورد اقتصادسنجی مطالبی منتشر شده. از اونجائیکه من سر رو کارم با اقتصادسنجی بیشتر از سایر بخشهای اقتصاد بوده در این پست و دو سه تای بعدی میخوام برداشت خودم رو از اقتصادسنجی و جایگاه اون بنویسم

بحث خودم رو با این مطلب شروع میکنم که ما در اقتصاد حداقل با دو مساله زیر مواجه هستیم

یک- آیا پدیده یا متغیر ایکس بر پدیده یا متغیر ایگرگ اثری داره و اگه داره این اثر چگونه ست. ما اسم این مساله رو میذاریم مساله علیت یا کازالیتی

دو- اندازه اثر متغیر ایکس بر متغیر ایگرگ چقدره؟ این رو هم اسمش رو میذاریم مساله اندازه گیری

پاسخ به هر دوی این مسائل از اهمیت زیادی بر خورداره مثلا تئوری به ما میگه که قیمت یک کالا بر تقاضای اون موثره ولی به همون اندازه و شاید بیشتر این مهمه که اندازه این اثر چقدره. اونچه که در اقتصاد فعلی معموله اینه که اقتصاددان برای پاسخ به سئوال اول ابتدا یک مدل تئوری ارائه میده و بعد خود این اقتصاددان و یا فرد دیگه ای سعی میکنه ببینه داده های موجود این تئوری رو تائید میکنند یا نه . برای پاسخ به سئوال دوم هم معمول اینه که بر مبنای تئوری اقتصادی مدل آماری مناسبی تصریح میشه و با استفاده از اون آثار برآورد میشند. همونطوریکه دیده میشه برای پاسخ به هر دو سئوال هم ازتئوری استفاده میشه و هم رجوع به داده ها اما

چه برای اندازه گیری و چه برای کشف روابط علی رجوع به تئوری یک ضرورت نیست. تئوریهای آماری کازالیتی هم وجود دارند و اگه درست بکار گرفته بشند میتونند بدون اتکا بر تئوری به فهم ما از روابط علی کمک بکنند. در واقع بعضی وقتها ما از مطالعات آماری استفاده میکنیم بدلیل اینکه در مورد یک موضوع تئوری مناسبی نداریم. بعنوان یک مثال فرض کنید که من میخوام ببینم آیا سطح سواد در رشد اقتصادی نقش داره یا نه؟ حالت ایده آل اینه که من یک تئوری ارائه بدم که ارتباط تحصیل و رشد رو نشون بده و بعد به داده ها مراجعه کنم و ببینم که آیا اونها با نتایجی که تئوری من میده همخونی دارند یا نه. ولی خوب من ممکنه چنین تئوری نداشته باشم. یک راه ساده تر اینه که بیام داده هایی رو از کشورهای مختلف که در میزان تحصیل و یک سری عوامل دیگه که تصور میشه بر رشد موثرند جمع کنم و با استفاده از روشهای آماری اثر تحصیل بر رشد رو برآورد کنم. اگه داده های من خوب باشه - در بکارگیری روشهای آماری به اندازه کافی احتیاط بخرج داده باشم و مطالعات تجربی دیگه هم یافته های من رو تائید کنند اونوقت ممکنه بر مبنای اینگونه یافته ها بشه در مورد اثرتحصیل بر رشد قضاوت کرد. مثالهای خیلی زیادی (خصوصا در سالهای اخیر) از این رویه وجود داره. بعنوان یک مثال به مقاله های اخیری که در مورد نقش نهادها در اقتصاد توسط آسم غلو و دیگران نوشته شده مراجعه کنید

نکته دیگه اینه که معمولا تئوری به تنهایی کافی نیست برای اینکه در خیلی از زمینه ها چندین تئوری وجود داره و ما میبایست بدونیم کدوم تئوری درستتره. رویه فعلی اینه که باز به داده ها مراجعه کنیم تا ببینیم مشاهدات کدوم مدل رو بیشتر تائید میکنند

خلاصه اینکه بنظر من حکمهای خیلی کلی نمیشه داد. اقتصادسنجی کاربردی هنر کشف روندها و الگوها در داده های مشاهداتیه کسی که این هنر و استعداد رو داشته باشه از تئوری – تاریخ و خیلی از چیزای دیگه استفاده میکنه تا بتونه از توی داده ها چیزی دربیاره

Ricardo's Difficult Idea

2006-06-14T21:38:00.000-07:00

"Why do journalists who have a reputation as deep thinkers about world affairs begin squirming in their seats if you try to explain how trade can lead to mutually beneficial specialization? Why is it virtually impossible to get a discussion of comparative advantage, not only onto newspaper op-ed pages, but even into magazines that cheerfully publish long discussions of the work of Jacques Derrida? Why do policy wonks who will happily watch hundreds of hours of talking heads droning on about the global economy refuse to sit still for the ten minutes or so it takes to explain Ricardo?"

From Ricardo's Difficult Idea by Paul Krugman

"That it is logically true need not be argued before a mathematician; that it is not trivial is attested by the thousands of important and intelligent men who have never been able to grasp the doctrine (of comparative advantage) for themselves or to believe it after it was explained to them."

Paul Samuelson

"But matters are not that simple, and the moral lines are not that clear. In fact, let me make a counter-accusation: The lofty moral tone of the opponents of globalization is possible only because they have chosen not to think their position through. While fat-cat capitalists might benefit from globalization, the biggest beneficiaries are, yes, Third World workers ............. And when the hopes of hundreds of millions are at stake, thinking things through is not just good intellectual practice. It is a moral duty."

From In Praise of Cheap Labour by Paul Krugman

For more see this website kept by Richard E. Baldwin

An Interesting Video

2006-06-05T22:22:00.000-07:00

What Are the Major Advances in Growth Theory since Solow?

by Daron Acemoglu and Phillip Aghion

یک توضیح و خدافظی

2006-06-03T07:40:00.000-07:00

فعلا میخوام وبلاگنویسی رو قطع کنم. شاید بعد یه مدت دوباره برگشتم شاید هم دیگه برنگشتم. همینجا از اون ده - بیست نفری که به این وبلاگ سر میزدن هم تشکر میکنم. فقط به آخرین کامنتی که توسط آقای شوریده گذاشته شده بود یه جوابی بدم و خدافظ. قسمت اولش رو به انگلیسی جواب میدم برای اینکه اصطلاحاتی داره که نمیشه به فارسی خوب بیان کرد

I did not say that under increasing returns there is no equilibrium theory. I said there may not be an optimal equillibrium. Under increasing returns followings may happen

1- Multiple equilibria: under increasing returns, we may have multiple equilibria, the outcome is usually indeterminate and unpredictable.
2- Possible inefficiency: under increasing returns, because of bad luck or whatever, the eventual outcome may not be an optimal one
3- Path dependence: The early history – in part by chance or small events- can determine which equilibrium we end with.
4- Lock in: Once an equilibrium (might be an inferior one) is reached it is difficult to exit from it

When there are imperfect and costly information, the equilibrium is not optimal and interventions may help to improve efficiency. This has been formalized in Greenwald-Stiglitz theorem. In practice it may not be easy to make a good intervention though. See this paper for further discussion.

چیزی که من میخواستم تو اون نوشته تعادل عمومی بگم یه چیزی شبیه این مثال بود: حالت اول :فرض کنید هوا روشنه (اطلاعات کامل) - هر فردی هم حواسش جمعه (عقلانیت) و توی مسیری که انتخاب کرده آروم آروم- بازدهی غیر صعودی- حرکت میکنه. تئوری استاندارد تعادل عمومی میگه تحت همچین شرایطی همه به اون مقصد دلخواه میرسند. حالا حالت دیگه ای رو در نظر بگیرید که در اون هوا تاریکه – بعضی از افراد مست هستند و با سرعت تحت تاثیر همدیگه به سمت یه چیزی که فکر میکنند مقصده حرکت میکنند. تو این شرایط ممکنه بجای مقصد از تو دره سر دربیاریم و نشه به آسونی از توش دراومد حتی وقتی روز بشه و حواسها بیاد سر جاش. شکل استاندارد تئوری تعادل عمومی یک دنیای ایده ال رو (مثل حالت اول) توصیف میکنه. شناخت این دنیای ایده ال به ما در مورد دنیای واقعی خیلی چیزا یاد میده ولی شرایطی هم هست مثلا مثل وقتی که راجع به تحولات تاریخی کشورها صحبت میکنیم (میتونه مثل حالت دوم باشه) که با این دنیای ایده ال فاصله زیادی داره و تحت این شرایط تئوری استاندارد ممکنه خیلی بکار نیاد

تعادل عمومی بعدا

2006-06-02T03:34:00.000-07:00

فعلا این پست قبلی رو راجع به تعادل عمومی رو برداشتم بعضی مطالبش ممکنه خوب بیان نشده باشه . بعدا شکل کاملترش رو دوباره میذارم. آقای علی شوریده هم کامنتی گذاشته بود که در ورژن جدید جوابش رو میدم

How to Become a Good Economist

2006-05-23T23:44:00.000-07:00

From Greg Mankiw' blog:

A student from abroad emails the following question: Do you have some hints for me, how to become a good economist?
Here is some advice for, say, an undergraduate considering a career as an economist.

1. Take as many math and statistics courses as you can stomach.

2. Choose your economics courses from professors who are passionate about the field and care about teaching. Ignore the particular topics covered when choosing courses. All parts of economics can be made interesting, or deadly dull, depending on the instructor.

For the rest click on here

Neoclassic vs. Mainstream

2006-05-19T04:29:00.000-07:00

توی بحثهای اخیر ظاهرا از یک طرف به اسم نوکلاسیک و از طرف دیگه به اسم نها دگرا یاد میشه. نکته ای که من در جای دیگه نوشتم و در اینجا هم میخوام روش تاکید کنم اینه که اصطلاح نوکلاسیک دیگه منسوخ شده و کسی اقتصاد مرسوم کنونی رو با این عنوان خطاب نمیکنه. برای توصیف اقتصاد کنونی امروزه از اصطلاح مین استریم-جریان اصلی- استفاده میشه. ممکنه گفته بشه خوب که چی؟ آیا این فقط یه تغییر اسمه؟ پاسخ اینه که نه. اقتصاد نوکلاسیک توصیف تاریخی خاص خودش رو داره (مثلا بر فرضیاتی مثل عقلانیت کامل – تعادل با ثبات و از این قبیل استواره) ولی اونچیزی که اقتصاد کنونی رو توصیف میکنه این چیزا نیستند. اون چیزی که اقتصاد کنونی رو توصیف میکنه متدلوژی اونه و این متدلوژی عبارت است از مدلسازی- استفاده از ابزارهای مختلف ریاضی و احیانا شبیه سازی کامپیوتری برای حل مدل- و استفاده از داده های مشاهداتی و آزمایشگاهی برای آزمون اون. این جریان خیلی به فروض وابسته نیست. شما میتونید هر فرضی بکنید و مدلی بر مبنای اون بسازید. اگه دادها - آزمایشات و شواهد اونها رو تائید کرد مدل شما مورد پذیرش بیشتری قرار میگیره. مثلا الان بر مبنای تئوری بازیها مدلهایی ازچگونگی تشکیل طبقات اجتماعی ارائه شده که شبیه تحلیلهای مارکسیتیه ولی کسی باهاش مشکل نداره و در ژورنالهای معروف هم چاپ میشه. یا خیلی از تحلیلهای نهادگرایان نوین بر پایه تئوری بازیها توسط کسائی که خودشون رو در تقابل با آموزه های نوکلاسیک نمیدونند انجام میشه. در پایان این نقل قول از رابرت سولو در رو هم داشته باشین

Today if you ask a mainstream economist a question about almost any aspect of economic life, the response will be: suppose we model that situation and see what happens…...There are thousands of examples; the point is that modern mainstream economics consists of little else but example of this process (Solow, 1997)

یه توضیح: صفت نوکلاسیک رو ممکنه بشه هنوزدر مورد برخی از اقتصاددانها بکار برد ولی همونطور که گفتم کلیت اقتصاد کنونی رو نمیشه نوکلاسیک نامید

Is Economics a Science?

2006-05-18T05:53:00.000-07:00

وبلاگ منکیو (کلان دان معروف) هم یه پست داره راجع به اینکه اقتصاد علمه یا نه که بی ربط به بحثهایی که ما میکنیم نیست. ضمنا کامنتهاش رو هم بخونید. عنوان پست اینه

Is Economics a Science?

Monetary Policy Today: 16 Questions and 12 answers

2006-05-17T18:55:00.000-07:00

According to Alan Blinder (Famous Macroeconomist) the following are 16 questions about monetary policy that central banks deal with. For more information on the questions and their possible answers see this paper

1. What is the proper objective function for monetary policy?

2. How transparent should the central bank be?

3. Should the central bank be an inflation targeter, as that term is commonly used?

4. Should monetary policy decisions be made by a single individual or by a committee--and, if the latter, what type of committee?

5. Should the central bank also regulate and/or supervise banks?

6. Is the proclivity of central bankers to avoid policy reversals appropriate?

7. Does the revealed preference of central bankers for gradualism make sense?

8. Is "fine tuning" possible after all? And if so, should central bankers attempt it?

9. Should central banks lead or follow the financial markets?

10. Should central banks in floating exchange rate regimes intervene in the foreign-exchange market?

11. Should central banks use derivatives in the conduct of monetary policy?

12. Transmission through the term structure of interest rates

13. Transmission through the exchange rate

14. How should the central bank deal with asset-market bubbles?

15. How should the central bank deal with the zero lower bound on nominal interest rates?

16. Do the world’s giant central banks have global responsibilities?

اقتصاد و منتقدانش

2006-05-14T23:38:00.000-07:00

انتقادات ( بعضی وقتها بهتره بگیم اتهامات) چندی توسط غیراقتصاددانا- اقتصاددانایی که جریان اصلی اقتصاد رو قبول ندارند (بهشون اصطلاحا میگند اقتصاددانای هتردوکس) و گاها متدلوژیستها به اقتصاد و اقتصاددانا وارد میشه. این انتقادات رو ممکنه بشه به سه دسته تقسیم کرد

یک) تحلیلهای اقتصادی بر پایه مدلهای مجرد ریاضی بنا شده که ربطی به واقعیت ندارند: یه پاسخ خوب به این انتقاد رو میشه دراین مقاله از پل کروگمن دید. خلاصه حرف کروگمن اینه که اولا گرچه این اتهام ممکنه به خیلی از تحقیقات اقتصادی وارد باشه ولی به جریان پیشرو و تعیین کننده اقتصاد وارد نیست. مثلا کروگمن برندگان جوایز برتر اقتصادی رو بررسی میکنه و نشون میده که بیشتراین افراد عموما از مدلهای پیچیده و مجرد ریاضی استفاده نکردند و در اون مواردی هم که کردند مسائل مورد بررسی اونها و روشهاشون خیلی هم با مسائل دنیای واقعی مربوط بوده. ثانیا دوباره با مثالهایی که میزنه نشون میده که مخالفت بعضی ازافراد با ریاضیات از اونجا ناشی میشه که ایده هایی که این افراد تبلیغ میکنند گاهی حتی با ساده ترین فرمولهای ریاضی هم سازگار نیست (مثلا یه معادله حسابداری). من در این مورد بیشتر بحث نمیکنم و برای اطلاع بیشترخواننده رو به اصل مقاله ارجاع میدم .

دو) اقتصاد کنونی بر پایه فرضیات ساده و قابل خدشه ای مثل عقلانیت – رقابت کامل و از این قبیل بنا شده و برای همین نتایجی هم که میگیره اعتبار چندانی نداره: برای پاسخ به این انتقاد من این سئوال رو میپرسم که چجوری میشه یه سیستم به پیچیدگی یک اقتصاد رو مطالعه کرد؟ جوابی که عملیتر بنظر میاد استفاده از مدله. همونطور که در نوشته های قبلی آوردم برای ساختن یک مدل ما معمولا از فرضیاتی که ساده تره و قابل هندل تره شروع میکنیم . در مراحل اولیه ممکنه مدلهامون خیلی خوب نباشه ولی یکی از مزیتهای مدلسازی و استفاده از ریاضیات اینه که میشه این مدلها رو گسترش داد و بر فرضیات ضعیفترو معقولتری بنا کرد. این اتفاقیه که همین الان هم تا حدی افتاده. در خیلی از زمینه ها اقتصاددانا الان مدلهایی رو ارائه دادند که بر فرضیات خیلی ضعیفتری اتکا داره

مطلب دوم اینه که این انتقاد خیلی از مواقع به استفاده نابجا از این فرضیات مربوطه. در بعصی زمینه ها فرضهایی مثل عقلانیت تقریب خوبی از واقعیته و استفاده از اونها یکی از نقاط قوت اقتصاده. مثلا اقتصاد در مقایسه با جامعه شناسی که عقلانیت رو نپذیرفته در توضیح پدیده ها خیلی موفقتر بوده. بعضی زمینه های هم هست که این فرضیات نه تقریب خوبی از واقعیت نیست و بکارگیری اونها منجر به نتایج غلط میشه

سه) آموزش و محتوای اقتصاد کنونی متاثر از ایدئولوژی بوده و هست. این انتقاد به سه صورت بیان شده: الف) در دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی به دیدهای متفاوت اقتصادی امکان بروز داده نمیشه. ب) اقتصاد کنونی در دفاع از کاپیتالیسم در مقابل سایر مکاتب مثل سوسیالیسم شکل گرفته. ج) اقتصاد کنونی میخواد نابرابریهای موجود رو بعنوان نتایج طبیعی زندگی اقتصادی آدمها توجیه بکنه

یه پاسخ نسبتا کامل به اتهام ایدئولوژیک بودن رو میشه در این مقاله دید. پاسخ من اینه که برای تعیین صحت این نوع از انتقادات میبایست فرایند تولید و آموزش علم (اقتصاد) مورد بررسی قرار بگیره. بنظر من داستان بشکلی که این انتقادات مطرح میکنند نیست. مساله تولید علم اقتصاد از یک طرف به اقتصادانان و دانشجویان اقتصاد و انگیزه های اونها مرتبطه و از طرف دیگه به نهادها و موسسات تجقیقاتی موجود. دانشجویان اقتصاد و اقتصاددانا دو نوع انگیزه از فعالیتهاشون دارند یکی دستیابی به حقیقت و دیگری دستیابی به شغلهای خوب– گرنتهای تحقیقاتی و معروف شدن. از طرف دیگه موسسات تحقیقاتی هم با این سئوالات مواحهند که گرنتهاشون رو به چه موضوعاتی اختصاص بدند و اونها رو به چه کسانی بدند. توجه کنید که در اینجا یک مساله اطلاعات ناکامل وجود داره (اینکه در مورد چه موضوعاتی بهتره تحقیق صورت بگیره و چه کسانی بهترین افراد هستند). همونطور که اقتصاد به ما میگه دستیابی به حالت بهینه در این شرایط کار ساده ای نیست. اخیرا برخی با الهام ازتئوری انتخاب عمومی به تحلیل چنین موضوعاتی پرداختند. من در این مورد با مطالعه بیشتر بعدا با تفصیل مینویسم ولی اونهائیکه عجله دارن میتونند به مقاله ای که در زیر معرفی شده مراجعه کنند. فعلا همینو بگم که بنظر من تاثیرایدئولوژی به اندازه ای که در این نوع انتقادات مطرح میشه نیست. بعنوان مثال افرادی مثل استگلیتز و کروگمن الان حرفهایی رو میزنند که خیلی به مذاق ایدئولوژی حاکم وخیلی از اقتصاددانا خوش نمی آد ولی از همین طریق دارند کلی پول درمی آرند

نکته آخر اینکه اینها به این معنا نیست که اقتصاد کنونی مبرا از اشکاله. اقتصاددانا خودشون از همدیگه کلی انتقاد میکنند. برخی از انتقادات هم هست که ممکنه وارد باشه ولی منتقدین آلترناتیو بهتری ارائه نمیدند. مثلا اشکال برخی از انتقاداتی که متدلوژیستها بر متدلوژی فعلی اقتصاد وارد میکنند (یه نمونش هم همین مارگ بلاگ) اینه که اولا بین خودشون اتفاق نظری وجود نداره و مهمتر از اون اینکه آلترناتیو بهتری ارائه نمیدند

Zamora Bornilla, J.P. (2002), Economists: Truth-Seekers or Rent Seekers?, in Fact and Fictions in Economics edited by Uskali Maki

بازم درباره نابرابری در آمریکا

2006-05-12T05:49:00.000-07:00

در نوشته قبلی به دو تا از دلایلی که عموما برای افزایش نابرابری در آمریکا ذکر میشه اشاره شد. اینهم یکی از نوشته های پل کروگمنه که نگاهش به نابرابری در آمریکا قدری متفاوته. بخش مهم اون رو در زیر آوردم

"The truth is quite different. Highly educated workers have done better than those with less education, but ... real earnings of college graduates actually fell more than 5 percent between 2000 and 2004. Over the longer stretch from 1975 to 2004 the average earnings of college graduates rose, but by less than 1 percent per year.

So who are the winners from rising inequality? ... A new research paper by Ian Dew-Becker and Robert Gordon ... gives the details. Between 1972 and 2001 the wage and salary income of Americans at the 90th percentile of the income distribution rose only ... about 1 percent per year. So being in the top 10 percent of the income distribution, like being a college graduate, wasn't a ticket to big income gains.

But income at the 99th percentile rose 87 percent; income at the 99.9th percentile rose 181 percent; and income at the 99.99th percentile rose 497 percent. No, that's not a misprint. Just to give you a sense of who we're talking about: ... the 99th percentile will correspond to an income of $402,306, and the 99.9th percentile to an income of $1,672,726. The ... 99.99th percentile [is] probably well over $6 million a year. ...

فکر کنم آقای سیف از این پست خیلی خوشش بیاد. ولی خوب با نوشته های سالهای اخیر کروگمن هم باید با یه مقدار احتیاط برخورد کرد

Leamer on "The World is Flat"

2006-05-11T20:04:00.000-07:00

Here is Edward Leamer's (a prominnet Economist and Econometrician) extensive review of "The World is Flat", one of the top selling books on globalization issues written by Thomas Friedman (Journalist). As Tyler Cowen says: "Don't let the opening fool you, in the course of much fun at Friedman's expense Leamer does a superb job of reviewing economic geography, trade theory, and recent economic history". The last paragraph of the review starts with:

But: Physically, culturally, and economically the world is not flat. Never has been, never will be. There may be vast flat plains inhabited by indistinguishable hoi polloi doing mundane tasks, but there will also be hills and mountains from which the favored will look down on the masses. Our most important gifts to our offspring are firm footholds on those hills and mountains, far from the flat part of the competitive landscape .......

Sachs vs. Easterly

2006-05-09T20:18:00.000-07:00

جفری ساچز استاد سابق دانشگاه هاروارد (برای حدود بیست سال) و استاد فعلی دانشگاه کلمبیاست. این شخص از مشاوران اصلی دولتهای لهستان و روسیه در دوره گذاراز کمونیسم به اقتصاد آزاد و دولت بولیوی برای کنترل تورم و چند دولت دیگه در مسائل اقتصادی بوده. ویلیام استرلی اقتصاددان دیگه ایه که الان استاد دردانشگاه نیویورک و سالها (شانزده سال) از مسئولان ارشد اقتصادی بانک جهانی بوده. هر دوی اینها از اقتصاددانهای بسیار برجسته (هم به لحاظ نظری و هم عملی) محسوب میشند. اولی متعلق به گروهیه که بر جغرافیا بعنوان عامل فقر در افریقا تاکید داره و دومی متعلق به گروهی که بر نهادها تاکید دارند

سال گذشته ساچزکتابی نوشت با عنوان پایان فقر که ایده اصلی مطرح در اون اینه که اگه کشورهای پیشرفته میزان کمکهاشون رو به چیزی حدود دو برابر فعلی برسونند (یه چیزی حدود صد و پنجاه میلیار دلار در سال) و یک برنامه ضربتی که جزئیات اون رو هم ساچز بیان کرده اجرا بشه میشه فقر آفریقا رو ظرف بیست سال ریشه کن کرد. ایده های ساچز در مورد پایان فقر توجه زیادی رو جلب کرده و حتی با افرادی مثل بونو (خواننده راک) و انجلینا جولی در برنامه های تلویزیونی در همین زمینه شرکت داشته

استرلی هم کتاب دیگری رو امسال منتشر کرده که در اون این ایده ها رو بشدت رد میکنه. اون میگه که تجربه کمکهای قبلی نشون میده که معمولا کمکها اونطور که باید موثر نیست و در واقع بخش قابل توجه ای از کمکها توسط دولتهای کشورهای فقیر و سایر افراد مرتبط بالا کشیده و یا حداقل هدر داده میشه. استرلی معتقد به روشی تدریجی و کمتر جاه طلبانه ست. به زبون خودش

The piecemeal reform approach (Easterly's appproach) would humbly acknowledge that nobody can fully grasp the complexity of the political, social, technological, ecological and economic systems that underlie poverty. It would eschew the arrogance that "we" know exactly how to fix "them." It would shy away from the hubris of what he labels the "breathtaking opportunity" that "we" have to spread democracy, technology, prosperity and perpetual peace to the entire planet. Large-scale crash programs, especially by outsiders, often produce unintended consequences. The simple dreams at the top run afoul of insufficient knowledge of the complex realities at the bottom. The Big Plans are impossible to evaluate scientifically afterward. Nor can you hold any specific agency accountable for their success or failure. Piecemeal reform, by contrast, motivates specific actors to take small steps, one at a time, then tests whether that small step made poor people better off, holds accountable the agency that implemented the small step, and considers the next small step.

اینهم یکی از جوابهایی ست که ساچز به استرلی داده

Easterly's simplistic approach fits well with many conservatives in Washington, who would rather blame the poor than help them. Somehow the world's poorest people are made out to be our enemy. According to this upside-down worldview, the people dying of malaria are out for our money -- all $3 per year that it would cost each person in the rich world to help Africa mount an effective control program!

به بنظر نمیاد که استرلی همچین منطورهایی داشته باشه. بحث بین این دو و طرفدارانشون هنوز هم ادامه داره. برای مثال این و این و این رو ببینید

نظر شخصی من اینه که احتمالا حق با استرلیه ولی میشه با این دید هم به قضیه نگاه کرد که بهتره به ایده های ساچز عمل کرد چون در مقابل مبلغ نه چندان زیادی که کشورهای پیشرفته از دست میدند این احتمال هست - هر چند خیلی کم- که فقر آفریقا ریشه کن بشه

How bad is inflation in Zimbabwe

2006-05-02T20:00:00.000-07:00

How Bad is Inflation in Zimbabwe

Just Do It

2006-05-02T19:47:00.000-07:00

"If you have any talent, or any occupation that delights you, do it, and do it to the hilt. Don’t ask why, or what difficulties you may get into"

"Richard Feynman"

گالبریت مرد

2006-04-30T21:02:00.000-07:00

اگه میخواین در مورد گالبریت و عقاید اقتصادیش اطلاعات بیشتری بدست بیارین اینجا و اینجا رو هم ببینید

افزایش نابرابری در آمریکا

2006-04-30T19:58:00.000-07:00

آمارهای موجود نشون میده که نابرابری در آمریکا از اواخر دهه هفتاد افزایش یافته. گفته میشه که منشا این نابرابری تغییردر سطح دستمزدها بوده بطوریکه دستمزد افراد تحصیل کرده و با مهارت افزایش و مال افراد کم مهارت کاهش ییدا کرده. مثلا تفاوت دستمزد اونهائی که مدرک کالج دارند با اونهایی که ندارند بیش از 20 درصد افزایش یافته. طبق آمار دیگه ای که من دارم در آمریکا از اواخر دهه هفتاد تا اواسط دهه نود اختلاف دستمزد 10 درصد بالا نسبت به 10 درصد پائین در حدود 29 درصد افزایش یافته. این موضوع فقط مختص به آمریکا نبوده بلکه در بیشترکشورهای پیشرفته هم همین اتفاق افتاده. مثلا همین عدد برای انگلستان 27 برای نیوزیلند 15 برای ایتالیا 14 و برای کانادا 9 درصد بوده. در واقع توضیح این پدیده یکی از مباحث داغ اقتصادی سالهای اخیر بوده و اقتصاددانان برجسته ای مثل کروگمن - فینسترا - آسمغلو بطور جدی به اون پرداختند

دو دلیل برای این پدیده ذکر شده. دلیل اول مبتنی ست بر اثر ورود کشورهای در حال توسعه به عرصه تجارت بین الملل و دلیل دوم مبتنی است بر تغییرات تکنولوژیکی. توضیح خیلی ساده استدلال اول اینه که بدلیل افزایش عرضه تولیدات کم مهارت بر توسط کشورهای در حال توسعه و همچنین انتقال این نوع فرایندهای تولید از کشورهای توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه تقاضای نسبی برای نیروی کار غیر ماهر در کشورهای توسعه یافته کم و درنتیجه دستمزد نسبی اونها کاهش پیدا کرده. شواهد تجربی موجود نشون داده که این پدیده میتونه بخشی از تغییرات در دستمزد رو توضیح بده ولی نمیتونه دلیل اصلی این حجم از تغییرات در دستمزدها باشه

دلیل دیگه ای که بنظر میاد نقش مهمتری داشته باشه تغییرات تکنولوژیکی مهارت بر(1) بوده. یعنی تکنولوژی در دهه های اخیر (با ظهور تکنولوژی دیجیتال - کامپیوتر و از این قبیل) طوری تغییر کرده که به نیروی کار ماهر احتیاج بیشتری هست. به یه زبون دیگه تکنولوژی جدید جانشین نیروی کار غیر ماهر ولی مکمل نیروی کار ماهره. افزایش نسبی در تقاضا برای نیروی کار ماهر بر اثر این نوع از تغییرات تکنولوژیکی دستمزدهای نسبی اونها رو افزایش داده. شواهد تجربی زیادی برای صحت این استدلال پیدا شده

مطلب آقای سیف رو هم در مورد نابرابری در آمریکا ببینید

مطلب گری بکر رو هم ببینید

1- skill-biased technological change

Acemoglu vs.Diamond

2006-04-28T20:07:00.000-07:00

What explains the (economic) success or failure of societies? As we said before, This is one of the imporatnt questions economists try to address. Here are the videos of two lectures by leading scientists thinking on such questions. The first lecture by Jared Diamond (geogrhaphist-biologist, the author of the Pulitzer prize winning book "Guns, germs and Steel") emphasizes the role of geography in success and failure of the nations. The other lecture by Daron Acemoglu (Economist, winner of Bates clark Medal for 2005) emphasizes the role of institutions.

اقتصاد چیست – سیاستگزاری و برنامه ریزی

2006-04-25T20:04:00.000-07:00

در نوشته های قبلی اقتصاد رو علمی که میخواد به یک سری از سئوالات عام در رابطه با وضعیت زندگی آدمها جواب بده معرفی کردیم. ممکنه اینطور بنظر اومده باشه که اقتصاد یه علم محضه ولی اصلا اینطورنیست. بیشتر اقتصاددانا درکارهای عملیتری مثل طراحی و ارزیابی برنامه ها و سیاستهای اقتصادی و اجتماعی مشارکت دارند

تصور از اقتصاددان بعنوان کسی که راجع به مسائل کلان اقتصاد مثل تغییرات بیکاری – تورم - نرخ رشد – نرخ ارز و از این قبیل تحلیل ویا سیاستگذاری میکنه یا فردی که در تعیین نرخ بهره و میزان مالیاتها یا در تنظیم بودجه و برنامه های توسعه نقش داره ویا راجع به بالا و پائین رفتن بازار سهام صحبت میکنه تا حدودی درسته و اینها از کارهای اصلی اقتصادداناست ولی کاری که اقتصاددان میتونه بکنه فقط به اینها محدود نمیشه. اقتصاددانا درتدوین و ارزیابی مجموعه خیلی وسیعتری از سیاستگزاریها و برنامه ریزیها نقش دارند. چند تا مثال بزنیم

فرض کنید دولت بخواد یک سیستم تامین اجتماعی مناسب رو که شامل حقوق بیکاری- بیمه و بازنشستگی باشه برقرار کنه و میخواد این سیستم هم کارا باشه و هم کمترین اختلال رو در اقتصاد ایجاد کنه

یا فرض کنید که دولت می خواد سوبسید بنزین رو برداره. اما برای تخفیف برخی آثار منفی احتمالی این سیاست میخواد بدونه که این چه اثری بر مخارج خانواده ها – بر مصرف بنزین – بر سطح کرایه ها – بر مصرف ارز و بر حمل و نقل عمومی داره؟

فرض كنيد ميخواهيم جواب اين سئوال رو بدونیم که عملکرد یک بنگاه (یا یک صنعت یا حتی یک کشور) در مقایسه با بقیه و یا در طول زمان چه تغییری کرده. به زبان فنی تر کارائی و بهره وری چه تغییری کرده. مثلا فرض کنید وزارت کشاورزی علاقمنده بدونه که بهره وری کشاورزی ایران در مقایسه با کشورهای مشابه و در طول زمان چه تغییری کرده و چه عواملی بر اون موثره

یا فرض کنید دولت برای مقابله با بیکاری دیپلمه ها یه سیستم آموزش فنی و حرفه ای به اجرا گذاشته حالا میخواد ببینه که ایا واقعا این سیستم موثر بوده و امکان شغل یافتن دیپلمه ها رو افزایش داده یا نه؟

یا فرض کنید که دولت میخواد برای حمایت از کشاورزا یه بیمه سیل - خشکسالی برقرار کنه (میخواهد هم عملی باشه و هم خیلی به دولت فشار مالی نیاره). یا اینکه وزارت کشاورزی میخواد ببینه الگوی بهینه کشت در یک منطقه چیه؟ یا میخواد بدونه چگونه از منابع طبیعی موجود در جنگلها و یا شیلات بهره برداری بشه که ضمن بهره برداری اقتصادی مناسب این منابع پایدارهم بمونند. یا میخواد بدونه هزینه فرسایش خاک برای جامعه چقدره

مثال دیگه : میزان شیوع فقر در جامعه چقدره؟ به چه دلیل بعضی ها فقیر شده اند؟ چجوری میشه به اونها کمک کرد تا از فقر در بیاند؟ چیکار میشه کرد تا افراد دچار فقر نشن؟. بهترین راه برای حمایت از این فقرا چیه؟ آیا حمایتهای موجود موثره؟

مثال دیگه: دولت ممكنه بخواد برای یک صنعتی که رقابتی نیست مقرراتی وضع کنه که ضمن حفظ انگیزه برای تولیدکننده ها جلوی اجحاف به مصرف کننده گرفته بشه ویا بعکس مقرراتی هست که تولید کننده ها شکایت دارند از اینکه دست و پاگیرند و دولت میخواد یه ایده ای داشته باشه که اثر حذف اونها چیه؟

به این لیست میشه همینجور اضافه کرد. چیزی که مهمه اینه که اقتصاد متدلوژیهایی رو ابداع کرده که باهاش میشه به چنین سئوالاتی پاسخ داد و سیاستهای مناسب مربوط به اون رو تدوين كرد. در عمل هم براي اين مسائل از اقتصاددانا استفاده ميشه. البته تصمیم نهائی با سیاستمداره و ممکنه بنا به ملاحظات دیگه به سیاستهای پیشنهاد شده توسط اقتصاددان گوش نده

Jokes about Economics and Economists

2006-04-20T23:50:00.000-07:00

I am back but still not having time for serious stuff. Here are some fun reasons for studying economics.

1. Economists are armed and dangerous: "Watch out for our invisible hands."

2. You can talk about money without ever having to make any.

3. You get to say "trickle down" with a straight face.

4. When you are in the unemployment line, at least you will know why you are there.

5. Although ethics teaches that virtue is its own reward, in economics we get taught that reward is its own virtue.

These have been taken from this website which contains lots of jokes about economics and economists.

فعلا تعطیل

2006-04-17T20:45:00.000-07:00

فعلا برای یکی دو هفته ای بعلت مشغله زیاد این وبلاگ تعطیله تا ببینیم بعد چی میشه

Nice Graphs on Determinants of Economic Growth

2006-04-11T20:25:00.000-07:00

I just discovered this web-site which contains a series of nice graphs on the determinants of economic growth.

Misery Index and US Presidents

2006-04-11T07:02:00.000-07:00

یه مفهوم ساده ای که گاهی برای سنجش احساس مردم از وضعیت اقتصادی در یک دوره مورد استفاده قرار میگیره شاخصیه با عنوان میزری (کسی ترجمه خوبی برای این سراغ داره). این اصطلاح اول بار توسط آرتور اوکان معرفی شده. اقتصاددان برجسته رابرت جی بارو اون رو اینطوری تعریف میکنه: میزری افزایش پیدا می کنه اگه تورم بالا بره یا اینکه نرخ بیکاری بالا بره یا اینکه نرخ بهره بلندمدت بالا بره (که نشانی از احتمال بالارفتن تورم در آینده است) و یا اینکه نرخ رشد درآمد از میانگین اون (3.1 برای آمریکا) پایینتر بیاد. جدول زیر این شاخص رو برای رئیس جمهورهای آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم نشون میده. اعداد میانگین سالانه در دوره 4 ساله هستند

بر طبق این جدول بهترین وضعیت متعلق به دوره اول ریاست جمهوری ریگان و بعد از اون دوره دوم کلینتونه . بدترین عملکرد هم در دوره کارتر بوده

البته دو تا نکته قابل ذکره: اول اینکه معلوم نیست چقدر از این عملکرد اقتصادی به رئیس جمهور اون دوره مربوطه. ثانیا این شاخص معیار بی عیبی نیست خصوصا اینکه به چهار عامل ذکر شده وزنهای مساوی میده

Ten Commandments for Academics

2006-04-09T06:56:00.000-07:00

1: Choose Intellectual Rewards over Money
2: Seek Wisdom before Tenure
3: Protect Freedom of Speech and Thought Vigorously
4: Defend and Respect Intellectual Quests Passionately
5: Embrace the Challenge of Teaching Undergraduate Students
6: Acknowledge the Enjoyment in Supervising Graduate Students
7: Be Generous with Office Hours
8: Use Vacation Time Wisely
9: Attend Excellent Conferences at Great Locations
10: Age Gracefully

by Michael McAleer and Les Oxley (eminent Econometricians)
http://www.blackwell-synergy.com/toc/joes/19/5

آزاد یا دولتی

2006-04-08T09:37:00.000-07:00

یکی از بحثهایی که در وبلاگهای فارسی و جاهای دیگه زیاد میشه اینه که اقتصاد آزاد بهتره یا دولتی یا اینکه بهتره در ایران آزادسازی اقتصادی انجام بشه یا نه. تو این پست میخوام دید خودم رو در این مورد بنویسم

هم به لحاظ نظری و هم عملا نشون داده شده که اقتصاد دولتی - سوسیالیستی و مشابه اینها در تنظیم اقتصاد و رشد بلند مدت اون موفق نیست. حداقل دو تا دلیل نظری ساده برای اون وجود داره. اولا دولتها هرچقدر هم که خیرخواه باشند و توانایی برنامه ریزی داشته باشند قادر نیستند اطلاعات لازم برای تنظیم کلی یک اقتصاد رو بدست بیارند. ثانیا سیستم دولتی به افراد انگیزه کافی برای کار کردن و نوع آوری نمیده. از نظر عملی هم تجربه کشورهای مختلف جلوی روی ماست. تقزیبا کشوری موفق با سیستم دولتی و بسته نداریم. در عوض تقریبا تمام کشورهای موفق داری نظامهای اقتصادی آزاد هستند

منتها نکته ای که من میخوام روش انگشت بذارم اینه که به این سئوال که گذار کشورهای توسعه نیافته دارای بخش دولتی بزرگ به اقتصاد آزاد و با رشد سریع چگونه می بایست صورت بگیره پاسخ خیلی روشنی داده نشده و تجربه ها در این زمینه خیلی متفاوت بوده. مثلا نمودار زیر رو در نظر بگیرید که نسبت درآمد سرانه به درآمد در سال نود کشورهای اروپای شرقی بعد از فروپاشی کمونیسم رو نشون میده

همونطور که دیده میشه برخی کشورها مثل لهستان رشد خیلی خوبی رو تجربه کردند در حالیکه بعضی دیگه که مهمترینشون روسیه باشه نه تنها رشد نداشتند بلکه کاهش درآمد داشتند (ظاهرا این کشورها بعد از سال 2000 عملکرد خیلی بهتری داشتند ولی من آمار مربوطه رو نداشتم. اما حتی اگه اینطور باشه بهتره که تبعات منفی رو کاهش داد که خودش باعث افزایش مخالفتها با تغییرات میشه). همینجا تاکید می کنم که من نمی گم که این کشورها بهتر بود به وضعیت قبلی خودشون ادامه میدادند. اگه وضعیت قبلی خوب بود که بفکر تغییر نمی افتادند. در مورد ایران هم همینطوره اگه سیستم اقتصادی فعلی خوب باشه که بحثی نیست. اما حتی همونایی هم که مخالف اقتصاد آزادند قبول دارند که وضعیت فعلی خوب نیست وباید تغییراتی صورت بگیره. سئوال اصلی همونطور که گفتم اینه که این دوره گذار چه جوری باید طی بشه. مثلا با توجه به شرایط ایران شوک تراپی بهتره یا تغییر تدریجی؟ چه نهادهای دیگه ای باید تغییر بکنند؟ چجوری باید تغییر بکنند؟ وسئوالات دیگه ای از این قبیل. یه پیام من اینجا به اونایی که با حرارت از آزادسازی دفاع می کنند اینه که به این مسائل هم بپردازند تا زمانی که شرایط مناسب فرا رسید بدونیم چیکار میخوایم بکنیم. سعی می کنم با مطالعه بعدا در این مورد بیشتر بنویسم

مقایسه درآمد سرانه ایران

2006-04-06T06:45:00.000-07:00

فعلا برای خالی نبودن عریضه این پست رو داشته باشید.

یکی از معیارهای اصلی مقایسه وضعیت کشورها درآمد سرانه اوناست که معادل ارزش کل کالاها و خدمات تولید شده در یک کشور در یک سال تقسیم برجمعیتشه. نمودار زیر درآمد سرانه سه کشور ایران- ترکیه (بعنوان یه کشور قابل مقایسه با ایران) و کره جنوبی (بعنوان کشوری که خیلی خوب عمل کرده) رو از سال 1334 تا 1379 مقایسه میکنه

لازم به یادآوریه که درآمد سرانه مورد استفاده در این نمودار به قیمتهای ثابت و تعدیل شده با شاخص پی.پی.پی. هست به این مفهوم که اثر تفاوت قیمتها در طول زمان و در بین کشورهای مختلف از اون زدوده شده. نکته دیگه اینه که این درآمدها بر اساس آمارهای رسمی محاسبه شده که در مورد کشوری مثل ایران ممکنه دقیق نباشه

توضیح بیشتر

2006-04-04T03:45:00.000-07:00

یکی از خواننده های وبلاگ بدرستی ذکر کرده بود که پست قبلی من خیلی کامل نبوده و بهتره حداقل برای خواننده های داخل ایران راجع به کارهای گری بکر و کتاب فریکونومیکس بیشتر توضیح بدم. در مورد کارهای بکر من اطلاعاتم اونقدر نیست که الان بتونم چیز خوبی بنویسم. خلاصه ای ازنوع کارهای بکر رو میشه در متن سخنرانیش برای جایزه نوبل دید

اما در مورد فریکونومیکس منظور اصلی من از اون پست این بود که اقتصاددان فقط کسی نیست که راجع به تورم و درآمد ملی و از این قبیل صحبت می کنه. بلکه علم اقتصاد دید و ابزارهایی رو به آدم میده که با کمک اون میشه مسائل خیلی متنوعی رو تحلیل کرد و این تحلیلها رو اونقدر خوب کرد که نتیجش بشه جز پرفروشترین کتابهای سال. من این کتاب رو چند ماه پیش خوندم. خلاصه ای اون چیزایی که یادم میاد ایناست

فصل اول بیشتر میخواد نشون بده که هر کسی ممکنه تقلب کنه وقتی انگیزه اون باشه . در این فصل مثالهای متعددی زده میشه که دو تا از مهمتریناش ایناست: در امریکا امتحاناتی بصورت تستی از دانش آموزا برگزار میشه برای سنجش کار معلما و مدارسی که بچه ها در اون درس می خونند. نویسندگان کتاب تعداد خیلی زیادی ازپاسخنامه ها رو بررسی کردند و در اونها الگوهایی رو کشف کردند که نشون دهنده دستکاری جوابها توسط معلمهاست. در مثال دیگه نتایج تعداد بسیار زیادی از مسابقات کشتی سنتی در ژاپن مورد بررسی قرار میگیره. دوباره با تجزیه و تحلیل دقیق داده ها بطور متقاعد کننده ای نشون داده میشه که نوعی از تقلب در این مسابقات رایجه

فصل دوم راجع به اهمیت اطلاعاته. در مثال اول نشون میدند که چجوری دلالهای خرید و فروش خونه وقتی می خواند خونه خودشون رو بفروشند از مزیتهای اطلاعاتی که دارند استفاده می کنند در حالیکه در فروش خونه مشتریهاشون بدلیل اینکه انگیزه کافی ندارند اونقدر وقت و انرژی نمیگذارند. توی مثال بعدی نشون داده میشه که چجوری یه نفر با نفوذ در یکی از گروههای نژادپرست (ضد سیاه) و لو دادن اطلاعات سری اونا باعث از هم پاشیده شدن این گروه که زمانی قدرت و نفوذ خیلی زیادی داشته میشه

تو فصل سوم نشون میدند که برخلاف تصور عمومی و علیرغم خطر زیاد ی که داره- قاچاقچیهای مواد مخدر (بجز رده بالاهاشون) درآمدشون از حداقل حقوق رایج در جامعه هم کمتره و برای همین اغلبشون با پدر و مادرشون زندگی می کنند

توی فصل چهارم که نتیجه یکی از تحقیقات اصلی و جنجال برانگیز لویت هست با بررسی موشکافانه داده ها نشون داده میشه که علت اصلی کاهش شدید و غیر منتظره جرم و جنایت در آمریکا در دهه نود اون دلایلی که عموما تصور میشه (یعنی پلیس بهتر- سیاستهای بهتر و از این قبیل) نیست بلکه دلیل اصلی اون قانونی شدن سقط جنین در دهه هفتاد بوده به این ترتیب که سقط جنین از تولید بسیاری از بچه های ناخواسته که بعدا تبدیل به مجرم میشدند جلوگیری کرده

مساله اصلی فصل پنجم بررسی نقش پدر و مادر در موفقیت بچه هاست. تا اونچایی که یادم میاد نتیجه ای که از بررسی داده ها می گیرند اینه که وضعیت و موقعیت پدر و مادر نقش خیلی تعیین کننده تری داره تا اینکه پدر و مادرسعی می کنند برای بچه شون چکار بکنند. مثلا اینکه پدر و مادر بچه ای تحصیلات خوب داشته باشند و خودشون کتابخون باشند خیلی تاثیر بیشتری داره تا اینکه یه پدرو مادری که خودش اینطوری نیست ولی سعی کنه برای بچه هاش کتاب بخره و اونا رو درسخون و کتابخون بار بیاره

تو فصل آخر هم این بررسی میشه که آیا اسم افراد در موفقیت اونا نقشی داره یا نه. نتیجه ای که می گیرند اینه که اسم یه اثر اولیه و موقتی داره ولی تاثیری در موفقیت بلند مدت آدمها نداره

some quotes

2006-04-03T07:50:00.000-07:00

این چندتا نقل قول روفعلا داشته باشین برای اینکه فعلا مطلبی آماده ندارم و هم اینکه به خودی خود جالند. در انتخاب اینا(در اینجا و پستهای احتمالی بعدی) معیار من جالب بودنه- لزوما به این معنا نیست که من شخصا همه اونا رو قبول دارم

Man is an animal that makes bargains: no other animal does this
Adam Smith

Successful investing is anticipating the anticipations of others.
John Maynard Keynes

There's no such thing as a free lunch.
Milton Friedman

I wish to be the greatest lover in Vienna, the best horseman in Europe, and the greatest economist in the world
Joseph Schumpter

اقتصاد چیست چهار– فریکونومیکس

2006-04-02T04:16:00.000-07:00

این سه نکته رو داشته باشین: الف- بسیاری از پدیده های اجتماعی تحت تاثیر انگیزه ها و مشوقها (اینسنتیوها)ی مادی و گاها غیر مادیست. ب- اقتصاد تاکید خاصی بر نقش اینسنتیوها در توجیه رفتارها و پدیده ها داره. ج- تحلیل اقتصادی متکی بر مدلسازی و تجزیه تحلیل داده هاست. وقتی این سه تا توسط یه اقتصاددان در تحلیل پدیده های اجتماعی (نه فقط اقتصادی) بطرز خوبی بکار گرفته بشه نتیجه های خیلی جالبی میده که گاهی خیلی متفاوت از اون چیزیست که مورد قبول عام هست. چند تا مثال بزنیم

آیا میشه نتیجه یک انتخابات رو پیش بینی کرد؟ اقتصاددان برجسته آلبرتو السینا و همکارانش مدل ساده ای رو برای پیش بینی نتایج انتخابات ریاست جمهموری آمریکا برآورد کردند که در اون متغیر وابسته درصد رای حزب حاکم در زمان انتخابات و متغییرهای توضیح دهنده سهم رای حزب حاکم در انتخابات مجلس نمایندگان در انتخابات قبلی و رشد اقتصادی در چهار سال گذشته هستند . این افراد نشون میدند که همین مدل خیلی ساده هفتادوپنج درصد تغییرات رای رو توضیح میده. جدول زیر نتیجه پیش بینی مدل رو با نتیجه واقعی از سال 1916 مقایسه می کنه. همونطور که دیده میشه پیش بینی مدل با درصد واقعی رایها خیلی نزدیکه هر چند که کامل هم نیست و برای سه - چهار موردی خطای قابل توجه ای داره (مثلا در مورد کلینتون) که البته این غیر قابل انتظار هم نیست برای اینکه در این مدل فقط ازدو متغییر استفاده شده

متدلوژی ذکر شده در بالا (توجه به اینسنتیوها-مدلسازی و استفاده از داداه ها) در تحلیل بسیاری ازمسائل اجتماعی دیگه از ازدواج گرفته تا اعتیاد تا جرم و جنایت و .... با موفقیت بکار برده شده. یکی از اقتصاددانایی که در این زمینه مهارت خاصی داشته گری بکر ه (برنده جایزه نوبل-یک نکته خاله زنکی هم اینکه همسر بکر ایرانیه). در اینجا من از کارهای بکر بحثی نمی کنم (اطلاعات زیادی هم در این زمینه ندارم) و خواننده رو به کتابی که در انتهای این پست معرفی شده و خلاصه ای از کارهای بکر هست ارجاع میدم. یکی ازدست پرورده های مکتب بکر فردیه به اسم استیون لویت که اونم استاد اقتصاد در دانشگاه شیکاگوست و به خاطر کارهاش برنده جایزه بیتس کلارک -دومین جایزه پراهمیت در اقتصاد که هر دو سال به یه اقتصاددان زیر چهل سال داده میشه - شده . هنر اصلی لویت ترکیب تحلیل اقتصادی با تجزیه و تحلیل دقیق و هوشمندانه داده ها و بکار بردن اونها در مورد مسائل عجییب و غریبه. در سال 2005 لویت - به همراه فرد دیگه ای -کتابی رو تالیف کرد با عنوان فریکونومیکس که دومین کتاب پرفروش سال (در لیست نیویورک تایمز و سایت آمازون) شد. این کتاب خلاصه ای از تحقیقات لویت در مورد مجموعه ای ازمسائل جالبه که برای خواننده عام بازنویسی شده. عناوین فصلهای این کتاب ایناست

Chapter 1: What Do Schoolteachers and Sumo Wrestlers Have in Common?
In which they explore the beauty of incentives, as well as their dark side-cheating.
Chapter 2: How Is the Ku Klux Klan Like a Group of Real-Estate Agents?
In which it is argued that nothing is more powerful than information, especially when its power is abused.
Chapter 3: Why Do Drug Dealers Still Live with Their Moms?
In which the conventional wisdom is often found to be a web of fabrication, self-interest, and convenience.
Chapter 4: Where Have All the Criminals Gone?
In which the facts of crime are sorted out from the fictions.
Chapter 5: What Makes a Perfect Parent?
In which they ask, from a variety of angles, a pressing question: do parents really matter?
Chapter 6: Would a Roshanda by Any Other Name Smell as Sweet?
In which they weigh the importance of a parent's first official act-naming the baby.

اینم از کتاب بکر

Becker, G. (1996), Accounting for Tastes, Harvard University Press

اقتصاد چیست سه- برنامه ریزی و سیاستگزاری

2006-04-02T04:13:00.000-07:00

این پست فعلا کامل نیست

اقتصاد و ریاضیات

2006-03-29T02:17:00.000-08:00

در ایران سیستم پذیرش دانشگاهی و انتظارات دانشجویان طوریه که اونهایی که ریاضیاتشون ضعیفتره می رند رشته اقتصاد و توی رشته اقتصاد هم اونطور که باید به ریاضیات تکیه نمیشه. در دانشگاههای برتر دنیا چیزی بیش از بیست درصد کسایی که تحصیلات تکمیلی در اقتصاد رو شروع می کنند لیسانس ریاضی دارند. کسانی که با فیزیک یا مهندسی سر و کار داشته اند می دونند که قالب مسائل (در سطح عادی) در این رشته ها بصورت حل یک معادله دیفرانسیل درمی آد بنابراین برای فهم بخش عمده ای از این رشته ها آشنایی با حساب دیفرانسیل و انتگرال پیشرفته کافیه. در اقتصاد گستره تکنیکهای ریاضی مورد نیاز(حتی در سطح عادی) وسیعتره: مدلهای اقتصادی عموما به صورت سیستمی از معادلات (معمولی - دیفرانسیل یا تفاضلی) یا یک مسئله تئوری بازیها یا یک مسئله بهینه سازی درمیان. برای آشنایی بیشتر بد نیست نوع ریاضیاتی که تو اقتصاد بکار می ره رو بصورت زیر تقسیم بندی کنیم

حسابان و آنالیز : حساب دیفرانسیل و انتگرال یا حسابان بخشی از ریاضیاته که شامل مباحثی مثل مشتق – انتگرال- معادلات دیفرانسیل و از این قبیل میشه. مطالعه همین مباحث در حالتهای خیلی کلی تر و بشکل خیلی مجردتر آنالیز ریاضی نامیده میشه. همانند اغلب علوم دیگه حسابان در اقتصاد کاربردهای زیادی داره و استفاده ازاون از قدمت بیشتری برخورداره. به لحاظ تاریخی اوج استفاده از حسابان در اقتصاد رو می شه در کتاب مبانی تحلیل اقتصادی (1947) نوشته پل ساموئلسون دید. گهگاه استفاده از آنالیز ریاضی هم ضروری میشه مثلا ممکنه بهتر باشه یه مساله در فضای نامتناهی البعد (مثلا بعنوان تقریبی از تعداد بسیار زیاد کالاها یا مصرف کننده ها) مطالعه بشه
توپولوژی : از حدود دهه 40 قرن بیستم با پیشگامی ریاضیدان مشهور فون نویمان اقتصادانا دریافتند که برخی از مسائل مشکل اقتصاد رومی توان با استفاده از توپولوژی جبری در حالتهای خیلی کلی حل کرد. اوج اون رو میشه در اثبات وجود تعادل عمومی و قضایای اول و دوم رفاه توسط آرو و دبرو دید. هر چند این قضایا نشان می داد که نقطه تعادلی وجود داره که دارای نوعی خاصیت بهینگی ست ولی چیز زیادی راجع به رفتار نقطه تعادل نمی گفت (مثلا اینکه آیا تعادل منحصر به فرده یا اینکه انتقال از نقطه غیر تعادل به تعادل چگونه ست) . دردهه 70 میلادی اقتصاددانان (با پیشگامی دبرو) دریافتند که با بکارگیری توپولوژی دیفرانسیل میشه به بعضی ازاین سوالات پاسخ داد. مثلا ثابت شد که تحت شرایطی عام نقطه تعادل در مدل آرو – دبرو بطور موضعی یکتاست. بعنوان مثال دیگه ریاضیدان برجسته استیون اسمیل نشان داد که میتوان مبادلات رو از یک نقطه عدم تعادل شروع کرد و بتدریج به تعادلی رسید که دارای خاصیت بهینگی ست

برنامه ریزی خطی و غیر خطی: درخیلی از مطالعات کاربردی اقتصاددانان مجبورند مسائل بهینه سازی با متغییرها و محدودیتهای زیاد رو حل بکنند. مثلا یک اقتصاددان می خواد ببینه که در یک منطقه کشاورزی الگوی بهینه کشت چیه. ابزار مناسب برای حل چنین مسائلی برنامه ریزی خطی و یا نوع غیرخطی اونه. اقتصاددانا علاوه بر اینکه خودشون در توسعه این روشها نقش داشته اند اونها رو طوری تعدیل کرده اند که برای حل مسائل اقتصادی مناسبتر بشه مثلا ریسک رو در این مدلها دخالت دادند

برنامه ریزی پویا و کنترل بهینه: وقتی که بخوایم مسائل بهینه سازی رو بصورت پویا (یعنی در طول زمان) مطالعه کنیم استفاده از این ابزارها ضروریه بطوریکه مطالعه اقتصاد منابع طبیعی و مدلهای رشد اقتصادی بدون آشنایی با کنترل بهینه غیر ممکنه.

تئوری بازیها: شاید مهمترین تحولی که در ارتباط ریاضیات و اقتصاد اتفاق افتاد بوجود آمدن تئوری بازیها باشه. خیلی از مسائل تو اقتصاد بصورت مطالعه رفتار استراتژیک بازیگرها در یه بازی در میاد. در واقع بلحاظ تاریخی تلاش برای حل اینگونه مسائل اقتصادی یکی از عوامل اصلی در توسعه تئوری بازیها بوده. امروزه بدون آشنایی با تئوری بازیها فهم بخش عمده ای از اقتصاد مثل سازماندهی صنعتی- انتخاب عمومی- اقتصاد سیاسی – تعادل عمومی – اقتصاد نهادی و ... غیرممکنه

فرایندهای تصادفی یا حسابان تصادفی: حسابان عادی مسائلی رو مطالعه می کنه که در اون تغییرات یک تابع یا متغییرغیر تصادفیه. افرادی مانند انشتین و نوربرت وینر روشهای ریاضی رو توسعه دادند که میشه با اونها مسائلی که در اون تغییرات یک تابع یا متغییر در هر زمان کاملا تصادفیه رو مطالعه کرد. اقتصادانا از دهه 60 میلادی دریافتند که حسابان تصادفی ابزاری مناسب برای مطالعه پدیده هایی مثل تغییرات نرخ سهام یا نرخ بهره و از این قبیله. این استفاده به حدی رسیده که الان بدون آشنایی با حسابان تصادفی مطالعه اونچه که اقتصاد مالی نامیده میشه تقریبا غیرممکنه

کمپلکسیتی: در سالهای اخیر اقتصاددانا سعی کردند که بعضی فرضیات محدود کننده مدلهای نوکلاسیک مثل عقلانیت کامل- همگنی افراد- اطلاعات کامل و از این قبیل رو کنار بذارند. ریاضیات لازم برای این حالتها غالبا پیچیده تره . مثلا بعضی از این مدلها خیلی غیر خطی میشند و رفتارهایی نظیر ناپایداری و آشوب (کیاس) رو از خودشون نشون می دند برای همین برای مطالعه اونا آشنایی با نظریه آشوب ضروری میشه. برای بعضی دیگه از مسائل بالا روشهای فیزیک آماری و یا نظریه بازیهای تکاملی بکار گرفته شده. برخی این مدلها و این دید از اقتصاد رو کمپلکسیتی نامیدند

لیست ریاضیات مورد استفاده در اقتصاد به همینا ختم نمیشه (مثلا ریاضیات محاسباتی - آمار و اقتصادسنجی و ...) . با اینحال باید این نکته رو در نظر داشت که دانش خیلی زیاد از ریاضی برای کسی که می خواد تئوریسین اقتصاد بشه ضروریه - بیشتر اقتصاددانا کارشون توسعه دادن تئوری اقتصاد نیست- حتی در بین اقتصاددانای بزرگ هم کسایی هستند که کارشون خیلی ریاضی نیست ولی خیلی با اهمیته . با اینحال از این نکته هم نمیشه غافل شد که هرچی آدم بیشتر ریاضی بدونه برای فهم و توسعه علم اقتصاد مجهزتره

مدلسازی دو

2006-03-27T07:01:00.000-08:00

چند نکته دیگه در رابطه با مدلسازی

الف) من آنچه که اقتصاددانا معمولا انجام می دند رو توصیف کردم. اینکه جایگاه مدلسازی از نظر فلسفه علم چیه یا اینکه رابطه مدل با واقعیت چیه و از این قبیل فعلا مورد بحث نبوده بعدا سر فرصت و با مطالعه بیشتر سعی می کنم راجع به اینها بنویسم

ب) همونطور که گفتیم پشت غالب مدلها فرضیات ساده کننده زیادی هست. در واقع ممکنه خصوصا در مراحل اولیه تکامل یک علم بیش از اونچه که از یه مدل بدست می آریم از دست بدیم. یکی از مشکلات در وادی اقتصاد اینه که کم نبستند کسایی که مدلهای ساده رو با اونچه در واقعیت می گذره اشتباه می گیرند

ج) اون مدلهایی که ما تو این پست ازشون صحبت کردیم مدلهای تئوریک هستند. برای اینکه بشه مدلها رو در عمل بکار برد (مثلا برای پیش بینی) اقتصاددانا (معمولا اقتصادسنجا) یه جور مدلهای دیگه می سازند به اسم مدلهای تجربی که ساختن اونا اگه سختتر ازمدلهای نظری نباشه آسونتر هم نیست برای اینکه ما در مدلهای نطری مجازیم فرضیات زیادی رو بکنیم ولی در مدلهای تجربی اونقدر آزادی عمل نداریم و ممکنه که فرضیات نابجا نتایج برآورد مدل رو بشدت تحت تاثیر قرار بده

د) همینجا می تونیم یه تعریف از اقتصاددان (به معنای اخص کلمه) هم داشته باشیم. اقتصاددان یعنی کسی که توانایی ساختن مدلهای مناسب نظری یا تجربی رو داشته باشه

این هم چند تا منبع در مورد مدلسازی در اقتصاد

Varian, H., How to Build an Economic Model in your Spare Time, 1997
www.sims.berkeley.edu/~hal/Papers/how.pdf

Krugman, P. (1998) Two Cheers for Formalism’, Economic Journal 108 (451), 1829–36.

این هم چند تا منبع دیگه که از دیدگاه فلسفه علم به موضوع نگاه می کنه

.

Gibbard, A. and Varian, H. (1978), Economic Models, Journal of Philosophy 75, 664-677.
McCloskey, D. (1983) ‘The Rhetoric of Economics’, Journal of Economic Literature, 21: 481–517.
Hausman, D.M. (1992), The Inexact and Separate Science of Economics, Cambridge: CambridgeUniversity Press.
Mäki, U. (1994) ‘Isolation, Idealization and Truth in Economics’, Pozna´n Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities 38: 147–168.
Sugden, R. (2000), Credible worlds: the status of theoretical models in economics, Journal of Economic Methodology 7:1, 1–31

اقتصاد چیست دو- مدلسازی

2006-03-27T06:53:00.000-08:00

در علوم اجتماعی و از جمله اقتصاد ما با سیستمهای پیچیده سر و کار داریم. البته این سیستمها محدود به علوم اجتماعی نیستند. مثلا آب و هوا رو هم میشه یه سیستم پیچیده دونست. سوال مهم اینه که چجوری میشه پدیده هایی که در سیستمهای پیچیده رخ میده رو مطالعه کرد؟ راهی که اقتصاددانا عموما استفاده می کنند مدلسازیه. مدل رو میشه یه کاریکاتوری از واقعیت دانست که بسیاری از جزئیات از اون حذف شده و بعضی چیزای دیگه در اون ممکنه اغراق شده باشه. برای روشنتر شدن مطلب مثال تاریخی زیر از نقش مدل رو که از پل کروگمنه در نظر یگیرید

دیوید فولتز یه متخصص هواشناسی در دانشگاه شیکاگو بوده که می خواسته بدونه چه عواملی پدیده های آب و هوایی رو توضیح می دند. می خواسته ببینه که آیا این پدیده ها به تمام ویژگیهای کره زمین مربوطند یا اینکه دلایل ساده تری دارند؟ برای پاسخ به این سئوال فولتزآزمایشی رو طراحی کرد (در واقع مدلی رو ساخت) که شامل یک ظرف پر از آب بود که دوراون یه المنت گرمایی پیچیده شده بود و روی میزی با سرعت کم می چرخید. همه خصوصیات دیگه کره زمین در این مدل کنار گذاشته شده بوده. با اینحال این ظرف چرخان رفتاری کاملا شبیه به الگوی آب و هوایی واقعی رو از نظر اختلاف دما بین قطب شمال و چنوب و جریان آبی کوریولیس به نمایش گذاشت. همونطوریکه دیده میشه این مدل با واقعیت تفاوت زیادی داره. کره زمین تخت نیست و در داخل آب قرار نداره - دارای تعدادی اقیانوس و کوهه و ..... با اینحال این مدل دید خوبی رو در مورد اینکه چراسیستم به این صورت رفتار میکنه به ما میده

مدلهای اقتصادی هم بطور مشابهی ساخته می شند. ما فرضیات زیادی (غالبا غیر واقعی و ساده کننده) رو می کنیم – از بسیاری جزئیات صرفنظر و بر روی موضوعاتی خاص که حدس می زنیم مهم باشند تمرکز می کنیم. سپس با استفاده از تئوریهای پدیرفته شده و روشهای منطقی سعی می کنیم رفتار سیستم رو تحت اون فرضیات مطالعه بکنیم. اینکه چه فرضیاتی رو بکنیم تا حدی به حدس و تا حدی توانایی تکنیکی ما مربوط میشه برای اینکه مدل باید چیری باشه که ما با امکانات موجود بتونیم اون رو حل بکنیم. اگه مدل ما مدل خوبی باشه دید خوبی رو در مورد اینکه چرا سیستم به این صورت رفتار میکنه به ما میده

غالب مدلهای اقتصادی مدلهای ریاضی هستند که بصورت سیستمی از معادلات یا مساله ای از تئوری بازیها در می آند. اما لزوما مدلهای اقتصادی مدلهایی نیستند که بشه با روشهای ریاضی اونا رو حل کرد. در واقع بعضی از اقتصاددانا (خصوصا طرفداران دیدگاه کمپلکسیتی) معتقدند که مدلهایی که به واقعیت نزدیک بشدند پیچیده تر از اون هستند که بشه به طریق تحلیلی اونا رو حل کرد ومعتقدند که می بایست از شبیه سازیهای کامپیوتری استفاده کرد

اقتصاد چیست 1 - ادامه سوالات بنیادی

2006-03-24T20:11:00.000-08:00

سه - حالا نمودار زیر رو در نظر بگیرید که درآمد ملی ایالات متحده رو در حدود 50 سال گذشته نشون می ده. نمودار در کل یه روند افزایشی رو نشون می ده اما این روند یک روند خیلی همواری نبوده - در برخی سالها رشد کم وحتی منفی شده. به این نوسانات که غالبا با نوساناتی در سطح اشتغال- سطح قیمتها (تورم) و نرخ بهره همراهه سیکلهای تجاری گفته می شه. بزرگترین این نوسانات که به رکود بزرگ معروفه در سال 1929 اتفاق افتاد و تقریبا یک دهه بطول انجامید. در طی این دوره تولید به شدت کاهش و بیکاری به شدت افزایش پیدا کرد (گفته می شه که در آمریکا تولیدات صنعتی به حدود 50 درصد قبل از بحران و بیکاری به حدود 30 درصد رسید). فهم علل ایجاد سیکلهای تجاری و چگونگی جلوگیری (یا حداقل تخفیف) آنها موضوع اصلی اقتصاد کلانه

چهار- یک اقتصاد با این سوالات بنیادی روبروست که چه کالاهایی – به چه مقدار و چگونه تولید بشه. با توجه به اینکه هزاران کالا وجود داره که هر کدوم ممکنه خودش در تولید صدها کالای دیگه بکار بره وهمچنین در یک اقتصاد فعالیتهای اقتصادی بسیاری انجام میشه. سئوال اینه که چگونه میشه این سیستم بسیار پیچیده رو تنظیم کرد و چه جوری میشه این فعالیتها رو به بهترین وجه هماهنگ کرد؟ حدود 250 سال پبش آدام اسمیت که به پدر علم اقتصاد معروفه نوشت که اگر هر کی دنبال منافع خودش باشه- بازار و قیمتها همچون یک دست نامرئی اقتصاد رو تنظیم می کنه. درمقابل نظر دیگه ای هست که میگه بازار قادر نیست این کار رو بکنه و یا اینکه نتایج حاصل از بازار ناعادلانه ست. بخشی از اقتصاد که می خواد به این سوالات پاسخ بده اقتصاد خرد نامیده میشه

پنج - حالا نمودار زیر رو در نظر بگیرید که سهم تجارت رو از درآمد دنیا در طی سالهای مختلف نشون میده. همونطور که دیده میشه سهم تجارت از دهه چهل قرن بیستم رو به افزایش بوده و الان به بیش از سی درصد میرسه. یک سئوالی که ذهن خیلیها رو به خودش مشغول کرده اینه که این گسترش تجارت که به جهانی شدن معروفه چه اثری بر وضعیت اقتصادی کشورهای مختلف داره. برخی -بیشتر اقتصاددانا- اون رو مفید می دونند وبرخی بشدت به اون مشکوک هستند. حتی درکشورهای پیشرفته هم در در مورد اثر انتقال گسترده سرمایه و شغل به کشورهای فقیرتربحثهایی وجود داره. بخشی از اقتصاد که به اینگونه مسائل می پردازه اقتصاد بین الملل نامیده میشه

برخی از سئوالات دیگه ای که اقتصاد سعی داره جواب بده ایناست: نابرا بری اقتصادی از چی منشا می گیره و رابطه اون با رشد اقتصادی چیه؟ بازارهای مالی چگونه کار میکنند و علت نوسانات اونا چیه؟ نظام سیاسی و حقوقی چگونه وضعیت اقتصادی رو تحت تاثبر قرار میده ؟ رابطه دموکراسی با رشد چیه؟ فقر چیه – چگونه میشه اون رو اندازه گرفت و چگونه میشه اون رو کاهش داد؟

همونطوریکه دیده می شه اینها سئوالاتی هستند که از اهمیتی بنیادی برخوردارند ومستقیما با رفاه و خوشبختی تمامی انسانها در ارتباطند. بیخود نیست که رابرت لوکاس میگه "وقتی آدم شروع می کنه به فکر کردن راجع به اونها - دیگه سخته که راجع به چیز دیگه ای قکر بکنه". در سایر علوم انسانی یا اجتماعی سئوالاتی هستند که ممکنه از اینها هم مهمتر باشند اما یک تفاوت اینه که اقتصاد از روشهائی بهره می گیره که این امید هست که نهایتا بشه به این سئوالات پاسخهایی قابل قبول و مورد توافق داد

اقتصاد چیست 1– سئوالات بنیادی

2006-03-24T06:22:00.000-08:00

اقتصاد روعلم تخصیص منابع کمیاب بین اهداف گوناگون یا مطالعه رفتارانسان در امور مادی و از این قیبل تعریف کردند. از این تعریفا چیز زیادی دستگیر آدم نمی شه. بجای این تعاریف بهتره ببینیم سوالات بنیادی که علم اقتصاد می خواد جواب بده چیا هستند

یک- نمودار زیردرآمد سرانه مناطق مختلف دنیا را از میلاد مسیح نشون میده. همونطوریکه دیده میشه در طول تاریخ بشر تا نیمه قرن هفدهم وضعیت اقتصادی مردم در مناطق مختلف دنیا تقریبا ثابت ودر حد تامین معاش بوده (این دوره به دوره مالتوسی معروفه) اما از نیمه دوم قرن هفدهم در سطح درآمد سرانه حداقل برخی ازکشورها جهش شگفت انگیزی صورت گرفته چیزی که به انقلاب صنعتی مشهوره

"Western Offhoots" consist of the United States, Canada, Australia and New Zealand.

یکی از سوالاتی که ذهن بسیاری از متفکرین رو به خودش مشغول کرده اینه که علت این رشد شگفت انگیز چه بوده و اینکه آیا این رشد با همین شتاب ادامه پیدا می کنه یا نه. در ده پونزده سال اخیربرخی از بهترین اقتصاددانان (مثلا رابرت لوکاس) مدلهایی رو ارائه دادند که می تونه گذار از دوره مالتوسی به دوره رشد مدرن روتوضیح بده. هر چند ممکنه که این مدلها هنوز در مراحل ابتدایی باشند ولی به نظر می رسه که این اقتصاد دانان باشند که نهایتا بتونند این معمای بشری رو حل بکنند

دو- همین نمودار نشون می ده که همه کشورها چنین رشدی رو تجربه نکردند. در واقع بیش از یک میلیارد آدم در برخی ازکشورهای افریقایی وآسیائی همین الان در شرایطی نه چندان متفاوت از دوره مالتوسی زندگی می کنند. بزرگترین چالش علم اقتصاد توضیح اینه که چرا این کشورها نتونستن با نمی تونن خودشون رو به بقیه برسونند و از اون مهمترچگونه می شه از این دام فقر رها شد؟. تلاش برای پاسخ به این سئولات در 60 سال گذشته منجر به آنچه که اقتصاد توسعه نامیده میشه شده

.ادامه دارد

اولین پست

2006-03-19T01:30:00.000-08:00

این اولین پست این وبلاگه و طبیعیه که در اون راجع به خودم واین وبلاگ بنویسم. اینجانب دکترای اقتصاد دارم وکارم هم تحقیق و تدریس در این زمینه ست. برای اینکه دنبال دردسر نمی گردم به اسم مستعار می نویسم

هدف این وبلاگ آشنا کردن علاقمندان با مباحث جالب اقتصادی مثل رشد- اشتغال – تورم – کاپیتالیسم - سوسیالیسم و از این قبیل از دیدگاهی آکادمیک اما به زبانی غیر فنی ست (البته تا اونجائیکه توان نویسنده اجازه می ده). خصوصا اینکه در سالهای اخیر در مورد چنین موضوعاتی مطالب بسیار جالبی به چاپ رسیده. یک هدف ثانوی این وبلاگ هم اینه که نشون بده اقتصاد چجور علمیه؟ اقتصاددانا چجوری کار میکنند و چطوری فکر می کنند. همچنبن ممکنه که در این وبلاگ معرفی اقتصاددانان بزرگ معاصر و نقل قولهای جالب از اقتصاددانان رو هم داشته باشیم